13 ilde görüldü

Gündem

İstanbul’da görülmeye başlayan Asya Kaplan Si/vrisineği’nin, seller ve yıllık toplam yağış miktarları d/ikkate alındığında Karadeniz’de de ciddi bir te/hdit haline gelme potansiyelinin bulunduğunu bildirildi. Sivrisineğin Türkiye’de hızlı yayılım gösterdiğini söyleyen uzmanlar; aralarında Artvin, Bursa, Çanakkale, Düzce, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Giresun, Ordu, Rize, Sakarya, Tekirdağ ve Trabzon’un da olduğu çoğu ilde bu türe rastlanıldığını açıkladı.

Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Kovancı ve İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Başkan Yardımcısı Dr. Fatih Dikmen, Türkiye’de ilk kez 2011 yılında Edirne’nin İpsala ve Keşan ilçelerinde tespit edilen bu si/neğin insan sa/ğlığını te/hdit eden boyutlarını, alınması gereken önlemleri ve nasıl mü/cadele edilmesi gerektiğini anlattı.

“GÜNEYDOĞU ASYA’YA ÖZGÜ”
Prof. Dr. Kovancı, Asya Kaplan Si/vrisineği’nin, Güneydoğu Asya’nın tropikal ve subtropikal bölgelerine özgü olduğunu, ilk defa 1894 yılında İngiliz-Avustralyalı entomolog Frederick Askew Skuse tarafından Hindistan’ın ka/planları ile ünlü Bengal bölgesinde bulunduğunu belirtti.

Buradan doğudaki Pasifik Okyanusu ile batıdaki Hint Okyanusu adalarına 19. yüzyılda yayıldığını aktaran Kovancı, “Asya Ka/plan Si/vrisineği, artan seyahatler ve küresel ısınma gibi sebeplere bağlı olarak özellikle 1980’li yıllarda Avrupa (ilk defa 1979’da Arnavutluk), Kuzey Amerika (ilk defa 1985’te Teksas-ABD) ve Güney Amerika (ilk defa 1986’da Brezilya) kıtalarına da dramatik bir şekilde yayılmıştır. Türkiye’de Asya Kaplan Sivrisineği ilk defa 2011 yılında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Veteriner Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kerem Öter ve arkadaşları tarafından Edirne’nin İpsala ilçesinde bulunan Türkiye-Yunanistan sınır kapısında ve Keşan ilçesindeki bir restoran etrafına kurulan si/vrisinek y/umurtlama tu/zaklarında saptanmıştır.” dedi.

TÜRKİYE’DE HIZLI YAYILIM GÖSTERİYOR
Kovancı, takip eden yıllarda si/vrisineğin Türkiye’de hızlı yayılım gösterdiğini, aralarında Artvin, Bursa, Çanakkale, Düzce, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Giresun, Ordu, Rize, Sakarya, Tekirdağ ve Trabzon’un da olduğu çoğu ilde kaydedildiğini bildirdi.

La/rvaların araba lastikleri ve su sa/klama kapları gibi yapay kaplarda üreme yeteneği kazanması ile Asya Ka/plan Si/vrisineği’nin banliyö ve kentsel ortamlara adapte olduğuna di/kkati çeken Prof. Dr. Kovancı, “Bu türün dişileri insanlardan ka/n e/mme yoluyla Dang a/teşi vir/üsü, Batı Nil Vi/rüsü, sarı humma v/irüsü, Zika vi/rüsü ve Chikungunya vi/rüsü gibi viral ha/stalıkları insanlara bu/laştırmalarının yanında Dirofilaria immitis gibi bazı filarya türündeki nematod p/arazitlerin insanlara bulaşmasından da sorumludur.” diye konuştu.

KARADENİZ İÇİN ASYA KA/PLAN Sİ/VRİSİNEĞİ U/YARISI
Prof. Dr. Kovancı, küresel ısınmaya bağlı olarak dünyanın bazı bölgelerinde sıcaklık artarken bazı bölgelerinde ise yağışların ve se/llerin çoğaldığını söyledi.

Kovancı, “Karadeniz Bölgemizde yazın yaşanan se/ller ve yıllık toplam yağış miktarları dikkate alındığında Asya Ka/plan Si/vrisineği bu bölgemiz için ciddi bir te/hdit haline gelme potansiyeline sahiptir. Karadeniz Bölgesi’nde belediyeler tarafından temmuz, ağustos ve eylül aylarında Asya Kaplan Si/vrisineği’ne karşı biyosidal ürünlerle yoğun mü/cadele yapılmasına rağmen Giresun, Ordu, Rize ve Trabzon illerinde popülasyonların hızla artış gösterdiği bildirilmiştir.” değerlendirmesini yaptı.

“B/ULAŞICI HA/STALIKLARI YAYABİLİR”
Küresel ısınma sebebiyle si/vrisineğin ve buna bağlı bu/laşıcı hastalıkların Türkiye’de hızla yayılacağının öngörüldüğünü ifade eden Prof. Dr. Kovancı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün ilgili birimlerince ülke çapında Asya Ka/plan Si/vrisineği ile Mü/cadele Eylem Planı hazırlanmasının önerildiğini belirtti.

Kovancı, illere göre biyosidal mü/cadele takvimi oluşturulması gerektiğini vu/rgulayarak, “Sadece yazın yapılan te/davi edici mü/cadele yetersiz kalabilir. Bö/cek i/laçlarının (insektisitler) halk sa/ğlığı ve çevre üzerinde olumsuz e/tkileri olduğu unutulmamalıdır. Pencere ve kapı si/nekliği ile mekanik mü/cadele, araba tekerlekleri, su kapları gibi bu/laşma kaynaklarının yok edilmesi ile habitat kontrolüne dayalı kültürel mü/cadele, sivrisinek yumurtlama tu/zakları ve kairomonlar ile biyoteknik mü/cadele, si/vrisinek balığı ile biyolojik mü/cadele gibi alternatif mü/cadele yöntemleri de kullanılmalıdır. ” ifadelerini kullandı.

“İ/STİLACI BİR TÜR”
İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Başkan Yardımcısı Dr. Dikmen ise bu si/vrisineğinin, ana vatanı olan Güneydoğu Asya’nın tropik kuşak bölgelerinden zamanla dünyanın farklı yerlerine taşındığının ve i/stilacı bir tür olarak yerleştiğinin rapor edildiğini söyledi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.